عنوان کامل پایان نامه :

 ارتباط ریسک شرکت و نوسانات سود جامع

قسمتی از متن پایان نامه :

2.4 رویکردهای تهیه­ صورت سود (زیان)

سود اقتصادی هر دوره از طریق ارزش­گذاری سرمایه­ی واحد گزارشگر در آغاز و انتهای هر دوره مالی محاسبه می­گردید. صرف­نظر از معضلات مفاهیم متعدد حفظ سرمایه و مسایل خاص ارزش­گذاری مهم­ترین ناتوانی این سود آن می باشد که ماهیت و اجزای سود که برای پیش­بینی ضروری می باشد عیان نمی­گردد. به­عبارت بهتر، سود اقتصادی یک قلم می باشد و جزییات ندارد پس امکان پاسخگویی به سوالات زیادی نظیر سود از چه فعالیت­هایی حاصل شده را ندارد. از این رو، توان پیش­بینی کمی دارد (ثقفی، 1392).

نکته دیگر آن می باشد که هدف اصلی واحدهای انتفاعی، حداکثر کردن جریان سود سهام به سهامداران در طول عمر آن واحد و یا حداکثر کردن ارزش تصفیه یا ارزش بازار واحد انتفاعی در پایان عمر یا مقطعی دیگر و یا ترکیبی از آنها می­باشد. اما اندازه­گیری کلی سود در طول عمر واحد انتفاعی، اطلاعات لازم را در اختیار نمی­گذارد و مهم­تر از آن علت های موفقیت یا شکست را اظهار نمی­کند. پس، لازم می باشد تا اندازه­گیری سود در دوره­های کوتاه­تر انجام شـود تا بتواند وسیـله­ای را برای کنتـرل و مبنایی را بـرای تصمیم­گیـری­های سرمایه­گذاران، اعتباردهندگان و مدیران به گونه مستمر فراهم کند. موفقیت واحد انتفاعی ممکن می باشد به دلیل شانس و تصادفات مساعد و یا کارایی مدیریت باشد. پس، منشأ یا علت های تحصیل سود برای ارزیابی موفقیت واحد انتفاعی مهم می باشد. اما بعضی از حسابداران بر این باورند که سود خالص دوره مالی بایستی تمامی رویدادهای اقتصادی را در بر بگیرد و به سود حاصل از منابع مشخص نیز به گونه مناسب عنوان داده گردد (شباهنگ،1381). این اختلاف نظرها، موجب طرح دو مفهوم اصلی از سود شده می باشد:

  1. مفهوم عملیات جاری[1]
  2. مفهوم شمول کلی (سود فراگیر)[2]

همانطـور که در بالا نیز اظهار شـد، موضوع گزارشگـری سـود در حرفه حسابداری مسئله­ای بحث­برانگیز می باشد. به­طورکلی، مسئله­ی اصلی به انتخاب شیوه­­ی گزارشگری سود، تحت دو مفهوم شمول کلی و عملکرد عملیات جاری برمی­گردد. مفهوم شمول کلی منطبق با حسابداری مازاد خالص (تمیز)[3] و مفهوم عملکرد عملیات جاری منطبق با حسابداری مازاد ناخالص[4] می باشد. بریف و پینزل[5] (1996) اظهار کردند:

“به نظر می­رسد اولین بحث مازاد خالص به عنوان یک موضوع حسابداری پس از آغاز قرن جدید مطرح کردن پرسش­هایی در مورد هدف صورت سود (زیان) باشد.”

2.4.1 تئوری مازاد خالص (تمیز)

یکی دیگر از تئوری­های جدید ارزشیابی سهام که نزدیکی بیشتری با مفاهیم و ارقام حسابداری دارد، تئوری مازاد خالص می باشد.

مبنای رویکرد بالا، این تفکر حسابداری می باشد که ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام در انتها دوره مساوی می باشد با ارزش دفتری اول دوره بعلاوه سود دوره منهای سود سهام توزیع شده (یا همان سود مازاد خالص). در این روش صورت سود (زیان) در یک مقطعی از زمان تهیه و هیچ قلمی از متغیرهای حسابداری بین صورت سود (زیان) و ترازنـامه قرار نمی­گیرد. یعنی کلیـه­ی اقـلام افـزایش یا کاهش­دهنده­­ی حقوق صاحبان سهام (به استثنای افزایش یا کاهش سرمایه) مستقیماً وارد صورت سود (زیان) می­گردد و متغیرهایی همانند اقلام غیرمترقبه، اثرات تغییر در اصول حسابداری، تجدید ارزیابی دارایی­ها، تعدیلات سنواتی و تعدیلات مالیاتی روی سودهای سال­های قبل که به فعالیت اصلی شرکت ارتباط ندارد، شناسایی نمی­گردد. به تعبیری، به جای گزارش کردن این اقلام در صورت تغییرات حقوق صاحبان سرمایه به گونه مستقیم آن را در صورت سود (زیان) گزارش می­کنند. مفهوم مازاد خالص در مدل ارزیابی سود باقیمانده مطرح و از این طریق وارد ادبیات مالی گردید (محمود آبادی و بایزدی، 1387).

تفاوت اصلی بین تئوری مازاد خالص و ناخالص در این می باشد که در تئوری مازاد ناخالص اقلام غیر مترقبه، اثرات تغییر در اصول حسابداری، تجدیدارزیابی دارایی­ها، تعدیلات سنواتی و … مستقیماً در ترازنامـه وارد می­گردد و در صورت سود (زیان) نشان داده نمی­گردد، حال آن­که در تئوری مازاد خالص اقلام فوق در انتهای صورت سود (زیان) دوره یا به­گونه جداگانه در صورت سود (زیان) جامع گزارش می­گردد. هیئت استانداردهای حسابداری مالی در حال حاضر از تئوری مازاد خالص پیروی کرده و سود جامع تعریف شده توسط این هیئت با مفهوم این تئوری هماهنگی دارد.

2.4.2 مفهوم سود عملیات جاری

مفهوم سود عملیات جاری بر اندازه­گیری کارایی واحـد انتفاعی تأکیـد دارد و آن را کانـون توجه قرار می­دهد. واژه کارایی به بهره گیری، بهره­برداری و مصرف کارای منابع واحد گزارشگر مربوط می­گردد. در اقتصـاد ترکیب مناسب و صحیح عوامل تولید اکثراً، سه عامل کار، سرمایه و مدیریت را کارایی می­نامند. ارتباط این سه عامل تکنولوژی تولید نامیده می­گردد. اما ارزیابی کارایی نسبی مستلزم مقایسه آن با استانداردهای تعیین شده می باشد. در صورت نبود چنین معیاری، معمولاً، مقایسه سود عملیات جاری چند دوره یک واحد و همچنین مقایسه آن با میانگین صنعت مربوطه انجام می­گردد (هندریکسن و ون بردا، 1992).

در این روش، برای محاسبه سود، تأکید ویژه­ای بر واژه­های جاری و عملیاتی می­گردد. طبق این نظریه تنها آثار پولی آن گروه از تغییرات و رویدادهایی که توسط مدیریت قابل کنترل و ناشی از تصمیمات دوره جاری می باشد بایستی در محاسبه سود خالص دوره مقصود گردد (هندریکسن و ون بردا، 1992). بدیهی می باشد تصمیمات مدیران پیوسته می باشد و نتایج اکثر تصمیمات در دوره­های آتی نشان داده می­گردد. علاوه­براین، هر یک از دوره­های مالی را نمی­توان یک تجربه اقتصادی مجزا به شمار آورد. از این رو، قضاوت آنکه سودهای (زیان­های) حاصل شده ناشی از تصمیمات فعلی و یا گذشته می باشد بسیار مشکل می باشد (ثقفی، 1392).

تأکید دیگر این مفهوم سود، بر عملیات می باشد. برای محاسبه سود خالص در این دیدگاه، بایستی تنها رویدادها و تغییراتی در نظر گرفته گردد که ناشی از عملیات عادی می باشد، به این علت که قابلیت مقایسه سود خالص ناشی از عملیات عادی با سود سال­های دیگر بیشتر می باشد، همچنین کارایی مدیریت به بهترین شکل ظاهر می­گردد (هندریکسن و ون بردا، 1992).

انجمن حسابداران آمریکا (که در حال حاضر با عنوان انجمن حسابداران رسمی آمریکا یا AICPA[6]) در 1936 کمیته رویه­های حسابداری ([7]CPA) را تشکیل داد تا بدین وسیله بین حرفه حسابداری و نهادهای قانون­گذار دولتی ارتباط ایجاد گردد. این کمیته وظیفه تدوین استانداردهای حسابداری را، در ایالت متحده آمریکا بر عهده داشت. CPA بولتن تحقیقات حسابداری (ARB[8]) شماره 32 با عنوان “سود و مازاد کسب شده” را در دسامبر 1947 صادر نمود. در این بیانیه سود عملکرد عملیاتی جاری به صورت زیر تعریف شده می باشد:

“تأکید اصلی مفهوم عملکرد عملیات جاری بر ارتباط اقلام بنا بر عملیات و بنا بر سال می باشد. به­گونه­ای که سودها و زیان­ها به عملیاتی و غیرعملیاتی تفکیک شده و تنها نتایج رویدادهایی که مربوط به سال مالی مورد مطالعه می باشد در صورت سود (زیان) راه می­یابد، ضمن آنکه سود و زیان ناشی از اقلام غیرمترقبه و تحقق نیافته در تعیین سود سال جاری در نظر گرفته نمی­گردد (ARB شماره 32، ص 259-260).”

[1].Current Operating Concept

[2] . All-Inclusive Concept

[3]. Clean Surplus Accounting

[4] . Dirty Surplus Accounting

[5]. Brief & Peansell

[6]. American Institute of Certified Public Accountants

[7]. Committee on Accounting Procedure

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

[8] . Accounting Research Bulletin

سوالات یا اهداف پایان نامه :

 پرسش ­های پژوهش:

براساس مطالعات اکتشافی و مطالب مطرح شده و پرسش آغازین ارائه شده در قسمت انتهایی اظهار مسئله پرسش­های زیر قابل طرح می باشد:

  1. آیا سود جامع نسبت به سود خالص نوسان بیشتری دارد؟
  2. آیا نوسانات سایر اجزای سود جامع[1] با ریسک بازار شرکت ارتباط معنی­داری دارد؟
  3. آیا نوسانات سایر اجزای سود جامع با قیمت بازار سهام شرکت ارتباط معنی­داری دارد؟
  4. آیا سود خالص نسبت به سود جامع قدرت پیش­بینی بیشتری برای پیش­بینی جریان وجه نقد عملیاتی دوره بعددارد؟
  5. آیا سود خالص نسبت به سود جامع قدرت پیش­بینی بیشتری برای پیش­بینی سود خالص دوره بعد دارد؟

[1] . در این پژوهش معیار محاسبه نوسانات سایر اجزای سود جامع برابر می باشد با مابه­ التفاوت نوسانات سود جامع و سود خالص.

پایان نامه رابطـه ریسـک شـرکت و نوسـانات سـود جامـع

پایان نامه رابطـه ریسـک شـرکت و نوسـانات سـود جامـع

پایان نامه - تز - رشته حسابداری